సామాజిక సంక్షేమం

ఆర్థిక అక్షరాస్యత

వినియోగదారుల రక్షణ కోసం RBI కార్యక్రమాలు

English

Hindi

Marathi

Bengali

Gujarati

Nepali

Kannada

Malayalam

Tamil

Telugu

Urdu

MAT-Trasnlation

MAT-Auto Generation

Vikas AI

Chatbot

Calendar

Assamese

Bodo

Dongri

Sanskrit

Konkani

Maithili

Manipuri

Odia

Punjabi

Santali

Sindhi

Social welfare

Kashmiri

/social-welfare/c38c3ec2ec3ec1cc3fc15-c2dc26c4dc30c24

త్వరితంగా మారిపోతున్న జనాభాకు సంబంధించిన గణాంకాల సమాచారం, ముఖ్యంగా అందులోని వయోవర్గాల పొందిక లేబర్‌ మార్కెట్లకు, ప్రపంచ వ్యాపితంగా ఉన్న సామాజిక భద్రత వ్యవస్థలకు, అతి పెద్ద సవాలును తెచ్చిపెడుతున్నాయి. దీనిని సత్వరమే ఎదుర్కోవాలని అంతర్జాతీయ కార్మిక సంస్థ (ఐఎల్‌ఒ) చెబుతోంది.

/social-welfare/కమ్యూనిటీ-పవర్

ఈ అంశం కమ్యూనిటీ పవర్ గురించి సమాచారాన్ని అందిస్తుంది.

/social-welfare/c35c4dc2fc35c38c4dc25c3ec2ac15c24

/social-welfare/c06c02c27c4dc30c2ac4dc30c26c47c36c4d-c30c3ec37c4dc1fc4dc30-c2ec41c16c4dc2f-c38c2ec3ec1ac3ec30c02-1

1956లో రాష్ట్రం ఏర్పడినప్పటి నుంచి పరిశీలిస్తే, ఆర్థికాభివృద్ధిలో పెరుగుదల కొద్ది కాలంపాటు నెమ్మదిగా ఉన్నప్పటికీ, తర్వాత కాలంలో వేగం పుంజుకోవడాన్ని గమనించవచ్చు. రాష్ట్ర ఆర్ధికాభివృద్ధి, దేశ ఆర్థికాభివృద్ధితో ఇంచుమించు సమానంగా సాగినప్పటికీ .. 1980కి ముందు 3 శాతం వద్ద కదలాడిన అభివృద్ధి రేటు తర్వాత కాలంలో పెరగటం ప్రారంభించింది.

/social-welfare/lic-యొక్క-బీమా-సఖీ-యోజన

LIC యొక్క బీమా సఖి యోజన గురించి సమాచారాన్ని అందిస్తుంది

/social-welfare/సంఘం-శక్తి

ఈ విభాగం సంఘం శక్తి గురించి సమాచారాన్ని అందిస్తుంది.

/social-welfare/మీ-మొబైల్-నంబర్‌ను-ఆధార్‌తో-లింక్-చేయడం-మరియు-ధృవీకరించడం-పూర్తి-గైడ్

ఈ గైడ్ ఆన్‌లైన్ యాక్సెస్ కోసం మీ మొబైల్ నంబర్‌ని మీ ఆధార్ కార్డ్‌కి లింక్ చేయడం యొక్క ప్రాముఖ్యతను వివరిస్తుంది మరియు మీ మొబైల్ నంబర్‌ను జోడించడం, అప్‌డేట్ చేయడం, ధృవీకరించడం లేదా అప్‌డేట్ చేయడం వంటి దశలను అందిస్తుంది, అలాగే శాశ్వత నమోదు కేంద్రం లేదా ఆధార్ సేవా కేంద్రాన్ని సందర్శించడం అవసరం.

/social-welfare/c35c3fc15c32c3ec02c17c41c32-c38c02c15c4dc37c47c2ec02

రాష్ట్ర ప్రభుత్వం గతంలో రాష్ట్రంలో ఉన్న వికలాంగులను గుర్తించి వారిలో అర్హులైన వారికి అంత్యోదయ కార్డులను అందించి వారికి ప్రతినెల చౌక దుకాణాల ద్వారా ఉచితంగా బియ్యం అందజేసేందుకు సన్నాహాలు చేస్తున్నట్లు ప్రకటించింది.

/social-welfare/ప్రామాణిక-భారతి-బ్రెయిలీ-కోడ్‌లు

ప్రామాణిక భారతి బ్రెయిలీ కోడ్‌ల గురించి సమాచారాన్ని అందిస్తుంది

/social-welfare/c38c3ec2ec3ec1cc3fc15-c1ac24c28c4dc2fc02

సామాజిక స్పృహ అనేది అభివృద్ధి చెందే విప్లవ చైతన్యం అని గుర్తించాక దానిని నిత్య నూతనం చేసుకునే బాధ్యత కూడా మన మీద పడుతుంది. అత్యధికంగా ప్రభావితం గావించే. చారిత్రక, సామాజిక, ఆర్థిక,. రాజకీయ, సాంస్కృతిక అంశాలనేకం. సమాజపు గమనాన్ని, గమ్యాన్ని. నిర్దేశిస్తాయి. వీటి మధ్య పరస్పర. సమన్వయం సాధించి సుహృద్భావం. పెంచడమే సామాజిక చైతన్యం.

/social-welfare/c2ec3ec28c35-c39c15c4dc15c41c32c41

/social-welfare/జాతీయ-రహదారి-భద్రతా-మాసం

జాతీయ రహదారి భద్రతా మాసోత్సవాన్ని 2026 జనవరి 1 నుండి జనవరి 31 వరకు పాటిస్తారు.

/social-welfare/c1cc3fc32c4dc32c3ec32-c35c3ec30c3f-c38c2ec3ec1ac3ec30c02

ఈ విభగం లో జిల్లాల వారిగా సమాచారం అందిస్తుంది. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రము లోని జిల్లాలకు సంబందించిన సమాచారం లబిస్తుంది.

/social-welfare/ప్రత్యక్ష-ప్రయోజన-బదిలీ

ఈ అంశం డైరెక్ట్ బెనిఫిట్ బదిలీ గురించి సమాచారాన్ని అందిస్తుంది.

షెడ్యూల్డ్ కులాల ప్రజల సంక్షేమం, సంరక్షణ, విద్యాభివృద్ధి, సాంఘిక ఆర్ధిక అభివృద్ధికి కృషిచేయడం ; అనాథ బాలల సంరక్షణ కేంద్రాలను (ఆర్ఫన్ చిల్డ్రన్ హొమ్స్) ఏర్పాటుచేయడం, జోగినులకు, నిర్బంధ కార్మికులకు (బాండెడ్ లేబర్ కు) పునరావాసం కల్పించడం, పేద వితంతువులకు పెన్షన్లు, బలహీనవర్గాలకు ఇళ్ళస్థలాలు మంజూరుచేయడంవంటి సామాజిక భద్రతా కార్యక్రమాలను చేపట్టడం సాంఘిక సంక్షేమ శాఖ ప్రధాన లక్ష్యాలు. 

/social-welfare/ప్రపంచ-అక్రిడిటేషన్-దినోత్సవం

ప్రతి సంవత్సరం జూన్ 9న ప్రపంచ అక్రిడిటేషన్ దినోత్సవాన్ని జరుపుకుంటారు

/social-welfare/c17c3fc30c3fc1cc28-c38c02c15c4dc37c47c2ec02

గిరిజనుల్లో ప్రత్యేకత కలిగిన ఒక వర్గం. వారిలో ఎక్కువ మంది బంధువులే. అయినా ఒకటిగా కలిసుండేందుకు ప్రయత్నించరు. ఇతర గిరిజనుల మాదిరిగానే వారు కూడా అభివృద్ధికి దూరంగా ఉండేందుకే మొగ్గు చూపిస్తారు.

/social-welfare/c24c46c32c02c17c3ec23-c38c3ec2ec3ec1cc3fc15-c06c30c4dc25c3fc15-c1ac3fc24c4dc30c02-2015

తెలంగాణ  సామాజిక ఆర్థిక చిత్రం 2015     

/social-welfare/c05c38c39c3ec2f-c38c4dc27c3fc24c3fc32c4b-c09c28c4dc28c35c3ec30c41

మహిళలు, పిల్లలు, యువత మరియు, గ్రామీణ పట్టణ మరియు
గిరిజన ప్రాంతాల్లో ఇతర అన్ నిమ్న మరియు అసహాయ స్ధితిలో
ఉన్నవారు.

/social-welfare/వెనుకబడిన-తరగతుల-(BC)-సంక్షేమము

కేంద్ర,రాష్ట్ర ప్రభుత్వ పథకాలు,సంక్షేమము మరియు చట్టాలు  

/social-welfare/వడగాలుల-సమయంలో-ఆయుష్-ప్రజారోగ్య-సలహా

వడగాలుల సమయంలో ఆయుష్ ప్రజారోగ్య సలహాపై సమాచారం అందించబడింది.

/social-welfare/c2ec39c3fc33c3ec2dc3fc35c43c26c4dc27c3f-c2ec30c3fc2fc41-c36c3fc36c41-c38c02c15c4dc37c47c2ec02

మహిళా, శిశు సమగ్రాభివృద్దికి దోహదం చేయడంకోసం మానవ వనరుల అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖలో భాగంగా మహిళా శిశు అభివృద్ధి శాఖను 1985లో ఏర్పాటుచేశారు. అనంతరం, 30.01.2006 నుంచి ఈ శాఖను స్థాయి పెంచి మంత్రిత్వశాఖగా రూపొందించారు.

/social-welfare/c38c02c15c4dc37c47c2e-c2ac25c15c3ec32c41

ఈ విభాగం లో బాలల సంక్షేమ పథకాలు, మహిళల సంక్షేమ పథకాలు, వికలాంగుల సంక్షేమ శాఖ పథకాలు మరియు వివిధ కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర స్థాయి పథకాలు వాటి సంబందించిన సమాచారం లబించును.

/social-welfare/షెడ్యూల్డ్-కులాల-(sc)-సంక్షేమము

భారత ప్రజారాజ్యపు 40వ సంవత్సరములో భారతదేశ పార్లమెంటుచే, షెడ్యూల్డ్ కులాల మరియు షెడ్యూల్డ్ తెగల (అత్యాచారాల నిరోధక) చట్టం 1989 (1989 యొక్క .నెం.33) చట్టం చేయడమైనది. ఆ చట్టానికి సంబందించిన వివరములు ఈ పోర్టల్ నందు లభించను.

/social-welfare/దత్తత-నిబంధనలు,-2022-కింద-కౌన్సెలింగ్-నిబంధనలు

దత్తత నిబంధనలు, 2022 కింద కౌన్సెలింగ్ నిబంధనల అమలు

/social-welfare/financial-inclusion/పసిడి-నగదీకరణ-పథకం

మనదేశంలో ఇళ్లల్లో ఖాళీగా ఉండిపోయిన రూ.లక్షల కోట్ల విలువైన బంగారాన్ని బ్యాంకింగ్‌ వ్యవస్థలోకి తీసుకొచ్చే పసిడి నగదీకరణ పథకాన్ని ప్రధానమంత్రి నరేంద్రమోదీ ప్రారంభించారు. బంగారం దిగుమతులకు అడ్డుకట్ట వేసే కాగితం బాండ్లను విడుదల చేశారు.

/social-welfare/financial-inclusion/పాన్-కార్డ్-తరచు-అడిగే-ప్రశ్నలు

ఆదాయంపన్ను శాఖ (ఇన్‌కం టాక్స్ డిపార్ట్‌మెంట్), మీ ఖాతాకు శాశ్వతంగా కేటాయించే సంఖ్యను (పర్మినెంట్ అకౌంట్ నంబర్.. పి ఏ ఎన్) పాన్ అంటారు. ఇది అంకెలు, అక్షరాలతో కూడిన పది స్థానాల సంఖ్య.

/social-welfare/financial-inclusion/భారత-ప్రభుత్వ-కార్యక్రమాలు

బ్యాంకులు విడివిడిగా కాని లేదా, సమీకృత వనరుల సహాయంతో కాని రుణాలకు, సాంకేతిక పరిజ్ఞానానికి సంబంధించిన సలహా కేంద్రాల ఏర్పాటును కీలకాంశంగా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని శ్రీ సి.పి. స్వర్ణకర్ అధ్యక్షతన రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఏర్పాటుచేసిన కార్యాచరణ బృందం ( వర్కింగ్ గ్రూప్ ) , తన నివేదికలో సిఫారసు చేసింది.

/social-welfare/financial-inclusion/జమా-ఖాతాలు

డబ్బు దాచుకోవడమనేది ఎప్పుడూ త్వరపడి చేసే పనికాదు. ఒకసారి పొదుపు చేసే అలవాటు కు లోబడితే, మీ ఆర్ధిక భద్రతకు కావలసిన ధృఢమైన పునాదిని నిర్మించుకోగలుగుతారు. అంతేకాక, ప్రణాళికా బద్ధమైన ఖర్చులకు, మరియు అనుకోని ఖర్చులకు కూడా పొదుపు మిమ్ములను సిద్ధంగా ఉంచుతుంది.

/social-welfare/financial-inclusion/సూక్ష్మ-ఆర్ధిక-సహాయం

చాలా మందికి, సూక్ష్మ ఆర్ధిక సహాయమంటే ఉత్పాదక కార్యకలాపాలను చేసుకోవడానికి లేదా వారి చిన్న వ్యాపారాలను పెంచుకోవడానికిగాను నిరుపేద కుటుంబాలకు అతి తక్కువ ఋణాలను (సూక్ష్మ ఋణాల ను- మైక్రోక్రెడిట్‌) ఇవ్వడం. 

/social-welfare/financial-inclusion/పెట్టుబడులు

భవిష్యత్ అవసరాల కోసం మీరు పొదుపు చేసే సొమ్మును బ్యాంకు పొదుపు ఖాతాతో బాటు నిల్వ లు(స్టాక్సు) వాటాలు లేదా పరస్పర నిధుల(షేర్స్ లేదామ్యూచువల్ ఫండ్స్)లో మూలధనంగా మదుపు చేయండి. 

/social-welfare/financial-inclusion/సూక్ష్మ-ఆర్ధిక-సహాయం-స్వయం-సహాయక-సంఘాలు

సూక్ష్మ ఋణాలు, సూక్ష్మ ఋణాలు ఆర్ధిక సహాయం. గ్రామీణ, పాక్షిక పట్టణ ప్రాంతాలు, పట్టణప్రాంతాలలోగల పేదలకి అతి తక్కువ సొమ్ము పొదుపు, ఋణము, ఇతర ఆర్ధిక సేవలు మరియు ఉత్పత్తులు కల్పించి, వారి ఆదాయాన్ని పెంచే మరియు జీవన ప్రమాణాలను మెరుగుపరచడాన్ని సూక్ష్మ ఋణంగా నిర్వచిస్తారు. ఈ సౌకర్యాలను సూక్ష్మ ఋణాల సంస్థలు అందిస్తాయి. 

/social-welfare/financial-inclusion/ఆర్ధిక-సంబంధ-ప్రాధమిక-అవగాహన

ఆర్ధిక సంబంధ ప్రాధమిక అవగాహన. గత తరంతో పోల్చి చూస్తే ప్రస్తుత ప్రపంచ ఆర్ధిక వ్యవస్థ యొక్క విధి విధానాలు కొంచెం క్లిష్ట భూయిష్టంగా ఉన్నాయి.

/social-welfare/financial-inclusion/ప్రధాన-మంత్రి-జన-ధన-పథకం

ప్రధాన మంత్రి జన ధన యోజన అని పిలిచే ఫైనాన్షియల్ ఇంక్లూజన్ జాతీయ మిషను ప్రతి పేదవాడిని బ్యాంకు ఖాతాతో అనుసంధానం చేయడానికి ప్రయత్నిస్తుంది.

/social-welfare/financial-inclusion/భారతదేశంలో-అక్షరాస్యత

భారతదేశంలో అక్షరాస్యత సామాజిక-ఆర్థిక పురోగతికి కీలకంగా ఉంది, భారత అక్షరాస్యత రేటు 2007లో 68%నికి పెరిగింది.

/social-welfare/financial-inclusion/వినియోగదారుల-రక్షణ-కోసం-rbi-కార్యక్రమాలు

ఈ అంశం వినియోగదారుల రక్షణ కోసం RBI కార్యక్రమాలు గురించి సమాచారాన్ని అందిస్తుంది.

/social-welfare/financial-inclusion/భీమా

ఒక నిరక్షరాస్యుని దృక్పధంలో, బీమా అంటే ఒక వ్యక్తి అనుకోకుండా చనిపోయినట్లైతే వచ్చే ఆర్ధిక నష్టానికి బదులుగా యిచ్చే భద్రత అని, అలాగే శాశ్వత వికలాంగుడిగాగాని, వ్యాపారంలో నష్టంగాగాని, ప్రమాదం మున్నగు వాటి నుంచి రక్షణగా భావిస్తాడు.

/social-welfare/financial-inclusion/c2cc4dc2fc3ec02c15c3fc02c17c4d200c-c38c2ec3ec1ac3ec30c02

ఈ విభాగంలోబ్యాంకింగ్‌ రంగాని కి సంబందించిన సమాచారం గురించి వివరించబడింది

/social-welfare/financial-inclusion/ఆర్థిక-సర్వే-2020-21-సంక్షిప్తంగా

ఆర్థిక సర్వే 2020-21 సంక్షిప్తంగా

/social-welfare/financial-inclusion/c35c38c4dc24c41c35c41c32c41-c2ec30c3fc2fc41-c38c47c35c32-c2ac28c4dc28c41-gst

వస్తువులు మరియు సేవలపై విధించే గమ్య ఆధారిత పన్ను ఇది

/social-welfare/financial-inclusion/ఆర్థిక-అక్షరాస్యత-ఎంతో-అవసరం

బ్యాంకింగ్ రంగ సేవల్లో ఇటీవల కాలంలో పెను మార్పులు చోటు
చేసుకుంటున్నాయి. ఎక్కడ చూసినా ఎటీఎంలు, ప్రజల చేతుల్లో క్రిడెట్, డెబిట్ కార్డులు, ఇంటర్నెట్ బ్యాంకింగ్...


/social-welfare/financial-inclusion/ఋణాలు

మీరు ఋణం కొరకు బ్యాంకుకు దరఖాస్తు చేసుకున్నప్పుడు, ఆర్ధికంగా మీరు ఎంత శక్తి మంతులో బ్యాంకు వారు చూస్తారు. ఋణం పొందుటకు కావలసిన అర్హత లోని ముఖ్యాంశాలలో ఇవి కొన్ని.

/social-welfare/financial-inclusion/ప్రధాన-మంత్రి-ముద్ర-యోజన

నిధుల కోసం కటకటలాడే చిన్న వ్యాపారులు, స్వయం ఉపాధి పొందేవారికి చేయూతనిచ్చేలా 08  ఏప్రిల్ 2015 ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ‘ముద్ర’ యోజనను ప్రారంభించారు. మైక్రో యూనిట్స్ డెవలప్‌మెంట్ అండ్ రీఫైనాన్స్ ఏజెన్సీ (ముద్ర) తక్కువ వడ్డీ రేటుకే చిన్న వ్యాపారులకు రూ. 10 లక్షల దాకా ఋణాలను అందిస్తుంది.

/social-welfare/financial-inclusion/ప్రపంచ-పొదుపు-దినోత్సవం

ఈ అంశం ప్రపంచ పొదుపు దినోత్సవం గురించి సమాచారాన్ని అందిస్తుంది.

/social-welfare/financial-inclusion/మదుపరులు-పాటించవలసిన-ముందు-జాగ్రత్తలు

సెక్యూరిటీల మార్కెట్లో వ్యాపారం చేసే మదుపరులు (పెట్టుబడిదారులు) గుర్తుంచుకోవలసిన కొన్ని ముందు జాగ్రత్తలను ఈ క్రింద పేర్కొంటున్నాము

ఆర్ధిక సంబంధమైన అవగాహన - ఆర్థిక అక్షరాస్యత- భారత ప్రభుత్వం అభివృద్ధి చేస్తున్నగేట్ వే అందించే విధి విధానాలు.

/social-welfare/c28c4dc2fc3ec2f-c38c39c3ec2fc02

/social-welfare/ఏకీకృత-పెన్షన్-పథకంపై-తరచుగా-అడిగే-ప్రశ్నలు

ఏకీకృత పెన్షన్ పథకం (UPS)పై తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQలు)

<p>వినియోగదారుల విద్య మరియు రక్షణలో భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) యొక్క కొన్ని ఇటీవలి కార్యక్రమాలు:</p>
<h3>కస్టమర్ హక్కుల చార్టర్</h3>
<p>వినియోగదారుల రక్షణలో ప్రపంచ అత్యుత్తమ విధానాల ఆధారంగా బ్యాంకుల కోసం RBI "చార్టర్ ఆఫ్ కస్టమర్ రైట్స్"ను రూపొందించింది. చార్టర్ బ్యాంక్ కస్టమర్ల రక్షణ కోసం విస్తృతమైన, విస్తృతమైన సూత్రాలను పొందుపరిచింది మరియు బ్యాంక్ కస్టమర్ల కింది ఐదు ప్రాథమిక హక్కులను వివరిస్తుంది.</p>
<ul>
<li>న్యాయమైన చికిత్స హక్కు</li>
<li>పారదర్శకత, న్యాయమైన మరియు నిజాయితీతో వ్యవహరించే హక్కు</li>
<li>అనుకూలత హక్కు</li>
<li>గోప్యత హక్కు</li>
<li>ఫిర్యాదుల పరిష్కారం మరియు పరిహారం హక్కు</li>
</ul>
<p>బ్యాంకులు వారి స్వంత బోర్డు ఆమోదించిన పాలసీని సిద్ధం చేసుకోవాలి, చార్టర్ యొక్క ఐదు హక్కులను కలుపుకుని, లేదా IBA/BCSBI రూపొందించిన "మోడల్ కస్టమర్ రైట్స్ పాలసీ"తో తమ ప్రస్తుత కస్టమర్ సర్వీస్ పాలసీని సముచితంగా ఏకీకృతం చేయాలి.</p>
<h3>రిటైల్ డైరెక్ట్ స్కీమ్</h3>
<p>రిటైల్ డైరెక్ట్ స్కీమ్ అనేది వ్యక్తిగత పెట్టుబడిదారులచే ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీలలో పెట్టుబడిని సులభతరం చేయడానికి ఒక-స్టాప్ పరిష్కారం. ఈ పథకం కింద వ్యక్తిగత రిటైల్ పెట్టుబడిదారులు గిల్ట్ సెక్యూరిటీస్ ఖాతా - "రిటైల్ డైరెక్ట్ గిల్ట్ (RDG)" ఖాతాని RBIతో తెరవవచ్చు.</p>
<p>మరింత తెలుసుకోవడానికి, <a title="కొత్త విండోలో తెరుచుకునే బాహ్య వెబ్&zwnj;సైట్" href="https://rbiretaildirect.org.in/#/" target="_blank" rel="noopener">ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.</a></p>
<h3>రిజర్వ్ బ్యాంక్ - ఇంటిగ్రేటెడ్ అంబుడ్స్&zwnj;మన్ పథకం</h3>
<p>రిజర్వ్ బ్యాంక్ - ఇంటిగ్రేటెడ్ అంబుడ్స్&zwnj;మన్ స్కీమ్, 2021 RBI యొక్క ప్రస్తుత మూడు అంబుడ్స్&zwnj;మన్ పథకాలను ఏకీకృతం చేస్తుంది, అవి (i) బ్యాంకింగ్ అంబుడ్స్&zwnj;మన్ పథకం, 2006; (ii) నాన్-బ్యాంకింగ్ ఫైనాన్షియల్ కంపెనీల కోసం అంబుడ్స్&zwnj;మన్ పథకం, 2018; మరియు (iii) డిజిటల్ లావాదేవీల కోసం అంబుడ్స్&zwnj;మన్ పథకం, 2019.</p>
<p>ఇప్పటికే ఉన్న మూడు పథకాలను ఏకీకృతం చేయడంతో పాటు, ఈ పథకం దాని పరిధిలో రూ. 50 కోట్లు మరియు అంతకంటే ఎక్కువ డిపాజిట్ పరిమాణం కలిగిన నాన్-షెడ్యూల్డ్ ప్రైమరీ కో-ఆపరేటివ్ బ్యాంక్&zwnj;లను కూడా కలిగి ఉంది. RBI అంబుడ్స్&zwnj;మన్ మెకానిజం అధికార పరిధిని తటస్థంగా చేయడం ద్వారా ఈ పథకం 'వన్ నేషన్ వన్ అంబుడ్స్&zwnj;మన్' విధానాన్ని అవలంబిస్తుంది.</p>
<h3>బ్యాంకుల కోసం అంతర్గత అంబుడ్స్&zwnj;మన్ పథకం</h3>
<p>సెప్టెంబర్ 03, 2018 నుండి, 10 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ బ్యాంకింగ్ అవుట్&zwnj;లెట్&zwnj;లను కలిగి ఉన్న అన్ని షెడ్యూల్డ్ కమర్షియల్ బ్యాంక్&zwnj;లు (ప్రాంతీయ గ్రామీణ బ్యాంకులు మినహా) పాక్షికంగా తిరస్కరించబడిన కస్టమర్ ఫిర్యాదుల స్వతంత్ర సమీక్ష కోసం తమ ఫిర్యాదుల పరిష్కార యంత్రాంగాన్ని అత్యున్నత స్థాయిలో అంతర్గత అంబుడ్స్&zwnj;మన్&zwnj;ను నియమించాల్సి ఉంటుంది. / పూర్తిగా వారి అంతర్గత ఫిర్యాదుల పరిష్కార విధానం ద్వారా.</p>
<h3>నాన్-బ్యాంక్ సిస్టమ్ పార్టిసిపెంట్స్ (NBSPలు) కోసం ఇంటర్నల్ అంబుడ్స్&zwnj;మన్ స్కీమ్, 2019</h3>
<p>బ్యాంకుల కోసం ఇంటర్నల్ అంబుడ్స్&zwnj;మన్ స్కీమ్ తరహాలో, NBSPల కోసం వారి అంతర్గత ఫిర్యాదుల పరిష్కార విధానాలను బలోపేతం చేయడానికి అక్టోబర్ 22, 2019న ఇంటర్నల్ అంబుడ్స్&zwnj;మన్ పథకం ప్రవేశపెట్టబడింది. మునుపటి సంవత్సరం మార్చి 31 నాటికి ఒక కోటి కంటే ఎక్కువ PPIలు పెండింగ్&zwnj;లో ఉన్న NBSPలకు (ప్రీ-పెయిడ్ చెల్లింపు సాధనాల జారీదారులు - PPIలు) ఈ పథకం వర్తిస్తుంది. కవర్ చేయబడిన NBSPలు పాక్షికంగా/పూర్తిగా తిరస్కరించబడిన ఫిర్యాదులను సమీక్షించడానికి వారి ఫిర్యాదుల పరిష్కార వ్యవస్థ యొక్క శిఖరాగ్రంలో ఒక స్వతంత్ర అధికారాన్ని నియమించవలసి ఉంటుంది.</p>
<h3>ఫిర్యాదు నిర్వహణ వ్యవస్థ (CMS)</h3>
<p>RBI జూన్ 24, 2019న CMSను ప్రారంభించింది, ఇది స్టేక్&zwnj;హోల్డర్లందరినీ ఒకే ప్లాట్&zwnj;ఫారమ్&zwnj;లో ఏకీకృతం చేసే అత్యాధునిక వెబ్ ఆధారిత అప్లికేషన్; డిజిటల్ మోడ్ ద్వారా ఎండ్-టు-ఎండ్ ఫిర్యాదు ప్రాసెసింగ్&zwnj;ను ఎనేబుల్ చేయడం కోసం కస్టమర్&zwnj;లు, ఆర్&zwnj;బిఐ అంబుడ్స్&zwnj;మన్, సిఇపిసిలు, సిఇపిడి మరియు రెగ్యులేటెడ్ ఎంటిటీల అధికారులు. CMS ఫిర్యాదుల నిజ సమయ స్థితిని అందిస్తుంది మరియు ఆర్థిక సేవలు మరియు వినియోగదారుల హక్కులపై అవగాహన పెంచడానికి ఇ-లెర్నింగ్ ఆధారిత వినియోగదారు విద్యపై సమగ్ర సమాచారాన్ని కూడా అందిస్తుంది.</p>
<h3>బ్యాంకుల్లో ఫిర్యాదుల పరిష్కార యంత్రాంగాన్ని బలోపేతం చేయడం</h3>
<p>బ్యాంకుల్లో అంతర్గత ఫిర్యాదుల పరిష్కార యంత్రాంగాన్ని బలోపేతం చేయడానికి జనవరి 2021లో కింది అంశాలతో కూడిన సమగ్ర ఫ్రేమ్&zwnj;వర్క్&zwnj;ను రూపొందించారు: (ఎ) ఫిర్యాదులపై మెరుగుపరిచిన బహిర్గతం (బి) బ్యాంకులపై అధికంగా స్వీకరించిన నిర్వహించదగిన ఫిర్యాదుల పరిష్కార ఖర్చుల రికవరీ నిర్దిష్ట పారామితుల ఆధారంగా వారి పీర్-గ్రూప్ సగటులు, మరియు (సి) బ్యాంకుల ఫిర్యాదుల పరిష్కార విధానం యొక్క ఇంటెన్సివ్ సమీక్ష మరియు అవసరమైన పర్యవేక్షణ మరియు నియంత్రణ చర్యలను ప్రారంభించడం.</p>
<h3>కస్టమర్ రక్షణ కోసం ఇటీవల ప్రారంభించిన ఇతర దశలు</h3>
<ul>
<li>పనిచేయని ఖాతాలలో కనీస నిల్వలను నిర్వహించనందుకు జరిమానా ఛార్జీల రద్దు</li>
<li>సేవింగ్స్ బ్యాంక్ ఖాతాలలో కనీస నిల్వలను నిర్వహించనందుకు జరిమానా ఛార్జీలను క్రమబద్ధీకరించడం</li>
<li>ఇంటర్ సోల్ ఛార్జీలలో ఏకరూపత</li>
<li>అనధికార ఎలక్ట్రానిక్ బ్యాంకింగ్ లావాదేవీలలో కస్టమర్ల బాధ్యతను పరిమితం చేయడం</li>
<li>అవసరమైన పరిష్కార చర్యలను ప్రారంభించడానికి RBI వద్ద అందిన ఫిర్యాదుల ఆధారంగా మూలకారణ విశ్లేషణ యొక్క ప్రవర్తన</li>
<li>ఆర్థిక విద్య కోసం ఒక ఫ్రేమ్&zwnj;వర్క్ వినియోగదారుల రక్షణ దృక్కోణం నుండి క్రింది భాగాలతో రూపొందించబడింది - (i) టార్గెట్ గ్రూప్, (ii) కంటెంట్, (iii) డెలివరీ ఛానెల్&zwnj;లు, (iv) కోఆర్డినేషన్ అంశాలు మరియు (v) ఇంపాక్ట్ అనాలిసిస్ హార్మోనైజేషన్<br>ఆఫ్ టర్న్ ఎరౌండ్ టైమ్ (TAT) మరియు అధీకృత చెల్లింపు వ్యవస్థలను ఉపయోగించి విఫలమైన లావాదేవీలకు కస్టమర్ పరిహారం</li>
<li>డిజిటల్ చెల్లింపుల కోసం ఆన్&zwnj;లైన్ వివాద పరిష్కార వ్యవస్థ</li>
</ul>
<p><strong>ఆధారం :</strong> <a title="కొత్త విండోలో తెరుచుకునే బాహ్య వెబ్&zwnj;సైట్" href="https://www.rbi.org.in/scripts/FS_Overview.aspx?fn=2745" target="_blank" rel="noopener">RBI</a></p>