<p style="text-align: justify; "><span>अनेक जातिजमातींचे एक बिरुद. दोरा याचा अर्थ स्वामी असा असून हे बिरुद अनेक जातिजमातींना लावतात. उदा., बोया, एकारी, जटापू, कोंड, दोरा, पात्रा, तेलगा, मुत्रचा इत्यादी. वेलमा, यानाती व गोदावरी जिल्ह्यांतील कोयी ऊर्फ कोचा लोकांना कोयी दोरा उर्फ दोरलू असे म्हणतात. कोंड दोरा आंध्र व ओरिसा राज्यांत आढळतात. त्यांची आंध्र प्रदेशातील संख्या ८६,९११ एवढी असून ते श्रीकाकुलम्, विशाखापटनम् आणि पूर्व व पश्चिम गोदावरी जिल्ह्यांत आढळतात. यांच्या दोन शाखा आहेत : पेद्द उर्फ मोठे कोंडालू आणि चिन्न ऊर्फ लहान कोंडालू. पेद्द कोंडालूमध्ये नाम, भाग (बाघ), कोच्छिनी (कासव) वगैरे असगोत्रीय विवाही कुळी आहेत.</span></p> <p style="text-align: justify; ">कोंड दोरा पोडू पद्धतीची शेती करतात. ओरिसातील कोंड दोरा प्रामुख्याने कोरापुट जिल्ह्यात राहतात व त्यांची लोकसंख्या १६,५२६ एवढी होती. आंध्र प्रदेशातील कोंड दोरांप्रमाणे हेदेखील इतर लोकांत मिसळून गेलेले आहेत.</p> <p style="text-align: justify; ">कोंड दोरांशिवाय मन्ने दोरा म्हणूनही एक जमात आंध्र प्रदेशात असून तिची वसती श्रीकाकुलम्, विशाखापटनम्, पूर्व आणि पश्चिम गोदावरी, चित्तूर व नेल्लोर या जिल्ह्यांत आढळते. त्यांची लोकसंख्या ८,५७६ होती. यांच्यात विवाह साटेलोट पद्धतीने होतात. हे गळ्यात यज्ञोपवीत घालतात. शेती हा त्यांचा व्यवसाय असून ते जोंधळा, नाचणी, हळद व मिरच्या पिकवितात. यांच्यात मृताला पुरतात.</p> <p style="text-align: justify; ">त्याशिवाय मुख दोरा नावाचीही एक जमात आंध्र प्रदेशात असून हेही लोक शेतीच करतात.</p> <p style="text-align: justify; ">लेखिका : दुर्गा भागवत</p> <p style="text-align: justify; ">माहिती स्रोत : <a class="external-link" href="https://marathivishwakosh.maharashtra.gov.in/khandas/khand7/index.php/component/content/article?id=13399" target="_blank" title="दोरा–१">मराठी विश्वकोश</a></p>